بام ءِ اُمیت۔ ضیاءالدین بلوچ

شپ گوز اِیت ءُ بام در کیت۔ ماہگل وتی گس ءِ دیم ءَ نشتگ ات ءُ دور کوہاں چارگا ات۔ آئی ءِ چمّاں یک ترس ےِ است ات بلئے دل ءَ یک وشّیں واھگے چست بوتگ ات۔ آ وتی پِسّ ءِ کِرّ ءَ شت ءُ گوں لرزوکیں آواز ءَ گُشتے ابا! من وانگ لوٹاں۔ من وتی اے تہاریں میتگ ءَ چہ در آھگ لوٹاں۔ من زاناں کہ مردم گپّ جن انت و میتگ ءِ کماش من ءَ شہر ءَ روگ ءِ اجازت نہ دینت بلئے تو منی ہمبل ببو۔ من واناں و ڈاکٹر بیاں و پدا ہما مردماں پیش داراں کہ جنک ھم وانگ ءُ زانگ ءِ حقدار انت۔آئی ءِ پِسّ ءَ وتی جَنِک ءِ سر ءَ دست ایر کُرت و بلوچی غیرت و مہر ءِ توار ءَ گُشتے۔ منی جنک تو دلتپرکہ مہ بُو۔ اگاں اے دُنیا ءُ میتگ تئی دیم ءَ اوشت انت من آیاں وت جواب دئیں۔ تو وتی تیاری ءَ بکن من ترا شہر ءَ برآں۔ منی جنک وان ایت و کوم ءِ نام ءَ روشن کنت۔

دومی روچ ءَ ماہگل وتی گرنچ بستگ ات۔ کہ یک نوکیں سُہب ءِ اُمیت ات۔

ماہگل وتی کتاباں گوں وتی کسانیں گُہار ءَ نشتگ ات۔ آئی ءِ دل شہر ءِ پُرّیں وانگ جاہان ات۔ بلے میتگ ءِ کماش و کستر و کسان مزن مچّ بوتگ اتنت۔ گس ءِ دیم ءَ نشتگ اتنت۔ یک کماشے ءَ وتی توار برز کُت و گشتے ۔ واجہ!تئی جنک مئے میتگ ءِ بدنام کنت۔ اے دوریں شہر ءَ یک جنکّے تنہا وتی جِند ءَ کُجا رکّینیت۔ مردم گپّ جن انت۔

کسے گشیت اے جنک وتی دوداں یات نہ کنت۔ کسے گشیت اے شہر ءِ گندگیں رنگ ءَ رنگیگ بیت۔یک ورنایے ءَ وتی زباں چست کُرت و گشت”ماہگل ءِ پس تو وتی جنک ءَ پہ کجام شرم و حیا ءَ شہر ءَ دیم دئے مردم گش انت کہ اے وانگ نہ انت بلکہ مئے میتگ ءِ لّج و میار ءِ پروشگ انت۔ اگاں اے شہر ءَ شت گڑا دگہ کسانیں جنک ہم ہمے پد و رند ءَ گر انت۔ ما وتی میتگ ءَ اے گپّ ءَ نہ منّاں۔”

ماہگل اے تہلیں گپّاں اشکنان ات۔ آئی ءِ چمّاں ارس یلا اتنت بلے دل ءَ یک مہر و ہمتّے است اَت آئی ءَ وتی پس ءِ دیم ءَ اوشتات ءُ گشت۔

”ابا! اے مردمانی دیم تہار انت۔ گوں ایشاں منی وانندئی ءُ چمّ پچی گندگ نہ بنت۔ آہاں بس وتی بدگمانی گندگ بنت۔ من اے بُہتام ءَ وتی پادانی چیر ءَ کناں۔

من زاناں کہ من چے کنان۔ منی لّج تئی دست ءَ انت۔ اگاں مروچی من اے تہلیں گپّانی ترس ءَ نشت آں گڑا مئے میتگ ءِ تہا ہچ بر روژنائی نئیت۔

آئی ءِ پس ءَ میتگ ءِ کماشانی دیم ءَ وتی دست چست کُرت انت۔ “شما ملامت بکن ات۔ شما بہتان بجن ات۔ بلے زان ات کہ منی جنک شُمئے بدیں گپّانی محتاج نہ انت۔ آئی ءِ ہمت کوہ ءِ وڑا مہکم انت۔ مروچی شما آئی ءِ دیم ءَ اڑاند ببئیت باندا ہمے دیوار شمے سر ءَ وت کپ اِیت۔ من وتی جنک ءَ شہر ءَ بران۔

میتگ ءِ مردمانی تہلیں گپ پشت ءَ کپ انت۔ دومی روچ ءَ ماہگل وتی پس ءِ ہمراہی ءَ گس ءَ چہ در اھت۔بلئے آئی ءِ گوشاں انگت ہما بہتان توار ءَ اتنت بلئے آئی ءَ وتی سر بُرز کرُت۔ آئی ءَ زانت کہ اے جنگ وانگ ءِ نہ انت بلکہ اے جنگ جہالت( ناسرپدی) ءِ ہلاپ انت۔

شہر ءِ ہاسٹل ءَ سر بوگ ءَ پد ہم آئی ءِ ہمساہگانی فون و حال پہ تہلیں گپّاں آتک انت۔ بلے ماہگل ءَ وتی کتابانی تہا پناہ گپت۔ آئی ءَ وتی ہمت ہمے وڑا مہکم کرُت کہ ہمُک بہتان آئی ءِ ہمت ءِ دیم ءَ ہچ ات۔

شہر ءِ مزنیں کالج ءَ ماہگل وتی کتابانی تہا بُڈتگ اَت بلئے آئی ءِ پندول ھورک ات۔ آئی ءِ پس ءَ ہما زرّ کہ داتگ اتنت آ تیوگ ءَ ہلاس بوتگ اتنت۔ آئی ءَ وتی پس ءَ را حال دات بلئے پس ءِ جواب ہمیش ات۔ منی ماہگل میتگ ءِ مردم مئے ہلاپ انت۔ ہچ کس منی کِشت ءُ کِشاراں کمک نہ کنت۔ من ایوکّ آن ءُ زمینانی کشار ہشک بوئگ ءَ انت۔ مردم گش انت کہ تئی جنک شہر ءَ شتگ و مئے لّجّ ءِ پروشگ ءَ انت گڑا تو ہم مئے ہمرائی ءَ اوشتگ ءِ لائق نہ اے ماہگل ءَ اے گپ اشکت انت گڑا آئی ءِ چمّاں چے ارس یلہ بوت انت۔ آئی ءَ جیڑ ات کہ من واپس برُوآن ءُ وتی پس ءِ دست ءَ بِگرآں بلے دومی نیمگ ءَ آئی ءِ پس ءَ گشت۔ مکن ماہگل! تو مروچی اگاں واپس اھتئے گڑا اے میتگ ءِ تہاری ہچ بر روژنائی ءَ نہ مَٹّ ایت۔ تو وتی ہمت ءَ مہ پروش۔

من ہشکیں نان و آپ ءَ وراں بلئے تئی وانگ ءَ بند نہ کناں ماہگل ءَ وتی ارس پہک کُرت انت۔ آئی ءَ فیصلہ کُرت کہ آ شہر ءَ وتی وانگ ءِ ہمرائی ءَ کسانیں کارے کناں۔ آ روچ ءَ کالج ءَ وانگ ءَ ات و بیگاہ ءَ یک کسانیں اسکولے ءَ نودربرانی کمک ے کرُت ۔ گوں گم ءُ گڑتیاں آئی دیم ءَ زردی مانشانتگ ات بلے آئی ءِ ہمت کوہ ءِ وڑا مہکم ات۔ یک روچے کالج ءِ پروفیسر ءَ آئی ءَ را توار کُت و گشت ۔ماہگل! تو مکران ءِ زھگے ئے ءُ تئی ہمت منی دیم ءَ انت۔ تئی نمبر کالج ءَ چہ درستاں گیش انت۔ تو مئے بُودناک تریں نودربر ئے ما پر تو ناز اِنت-
اے گپّاں ماہگل ءَ توکل پدا برز بوُت ۔ آئی ءَ زانت کہ میتگ ءِ مردمانی بہتان بس ہما وہد ءَ ہلاس بنت کہ آئی ءِ دست ءَ ڈگری ءُ سر ءَ داکتری ءِ چادر ببیت۔ آئی ءَ وتی وانگ مہکم داشت۔ شپ ءُ روچ یکّ کُرت انت۔ ہچ بہتان و ہچ تنگی ءَ آئی ءِ راہ ءَ را داشت نہ کُت
شہر ءِ مزنیں نادراہ جاہ ءَ ماہگل گوں وتی داکتری پوشاکان ات۔

اناگت ءَ ایمرجنسی وارڈ ءَ کوکار ءِ چست بوت۔ میتگ ءِ ہما کماش کہ مدام ماہگل وتی بدیں گپّانی زد ءَ داشتگ ات آئی ءِ زھگ سہراب یک تُرندناکیں وئیل ءَ پد اود ءَ آرگ بوتگ اَت۔

سہراب ءِ حال سک نگیگ ات۔ میتگ ءِ مردم ءُ کماش نادراہ جاہ ءِ دپ ءَ اوشتاتگ اتنت و پریشان اتنت۔ ہما کماش کہ ماہگل ءِ پسّ ےِ ءَ ملامت کُتگ ات مروچی آئی ءِ چمّاں ارس اتنت و دست لرزگ ءَ اتنت۔ داکترانی یک ٹولی ےِ دیم ءَ َتک گڑا کماش ءَ وتی سر جہل کُت و گشت واجہیں داکتراں منی زھگ ءَ بچار ات۔ اے منی یکیں بچ انت۔

من ءَ دگہ ھچ کسے نیست”
داکترانی تہا ماہگل دیم ءِ ڈیسک ءِ پشت ءَ نشتگ ات کماش ءِ چم پہ ماہگل کپ گڑا آئی ءِ پادانی چیر ءَ زمین در اھت۔ آ شرم ءَ چہ وتی چمّ چست کُرت نہ کُرت انت۔

آئی ءَ یات آہتگت کہ چوشیں بدیں گپّے نیست ات کہ آئی ءَ ماہگل ءِ بارہ ءَ نہ گشتگ ات۔ ماہگل ءَ ہچ نہ گُشت۔ آئی ءَ وتی فرض یات ات۔ آئی ءَ سہراب ءِ علاج بندات کُرت۔ شپ و روچ یک کُرت اَنت۔

نادراہ جاہ ءِ ہما تہاریں کُوٹی ءَ ماہگل وتی میتگ ءِ ہما کماش ءِ زھگ ءِ زندگی ءِ پاسبانی ءَ کنان ات۔
یک سُہبے سہراب ءَ چمّ پچ کُت انت۔ کماش وشّی ءَ چہ گریوگ ءَ ات۔ آئی ءَ ماہگل ءِ کِرّ ءَ شت و وتی دست چست کُرت انت ءُ ایر دستی مَنّ اِت۔

”منی جنک منا پہل بکن۔ من تئی راہ ءَ سنگ ایر کُرت انت بلے تو منی زندگی ءِ راہ پچ کُرت۔نُوں من زاناں کہ وانگ و زانگ چے انت۔ تو مروچی منی بچّ ءِ جان ءُ منی گُڈّی اُمید رکّینت،منی لّج رکّینت۔ تو مئے میتگ ءِ اصلی روژنائی ئے”
ماہگل ءَ گوں سادگی ءَ گشت ”واجہ! من ہمے روچ ءِ واستہ وانگ لوٹ ات کہ میتگ ءِ مردم وتی جنکانی سر ءَ پھر بکن انت۔ من تئی زھگ آں۔ منی علم تئی ہزمت ءِ واستہ انت کماش نادراہ جاہ ءَ چہ در اھت و تیوگیں میتگ ءَ اے حال تالان بوت۔ ہما مردم کہ ماہگل ءِ نام ءَ گرگ عیب گشت انت مروچی آہانی زبان ءَ بس ماہگل ءِ توسیپ ات۔

سال گوازت انت و ماہگل ءِ وانگ ہلاس بیت۔ مروچی آئی ءِ دست ءَ داکتری ءِ ڈگری ات و دل ءَ وتی میتگ ءِ مِہر۔ آئی ءَ وتی دیم پہ وتی میتگ ءَ دات۔

ہما راہ کہ یک برے آئی ءَ گوں ارس و بہتاماں گوازینتگ ات مروچی ہما راہ ءِ ہر سنگ و ڈل آئی ءِ وش اھت کنگا اتنت۔ میتگ ءِ راہ ءِ دپ ءَ مردمانی یک مزنیں مچّی یے اوشتاتگ ات۔ کماش ءُ کستر درست آھتگ اتنت۔ ہما مردماں کہ بِندات ء گوں ماہگل ءِ پس ءَ گپ ءُ تران بند کُرتگ ات مروچی آہانی دست ءَ پُلّ اتنت۔ ماہگل ءِ گاڑی کہ میتگ ءَ پُتِرت گڑا مردمانی وشّ آتکی سلات ءُ کُوکار مَچّ اِتنت۔ ماہگل وتی پس ءِ کِرّ ءَ شت۔ آئی ءِ پس ءِ چمّاں وشّی ءِ ارس اتنت۔ آئی ءَ وتی جنک ءِ سر ءَ دست ایر مَرز اِت ءُبگشت منی جنک مروچی منی سر ”تئی توکل ءُ ہمت چہ آزمان ءَ ہم برز تر انت۔ تو مئے میتک ءِ دتکّار ئے”ماہگل ءَ وتی ڈگری وتی پسّ ءِ دست ءَ دات و گشت ءِ۔

ابا اے تئی اوپار و صبر ءِ ثمر انت۔ اگاں تو منی پشت ءَ مبوتین ئے من مروچی داکتر نہ بوتگ اتاں” ہما روچ ءَ پد میتگ ءِ نقشہ بدل بوت۔ ماہگل ءَ میتگ ءِ تہا یک کسانیں ندراہ جاھے(کلینک) ےِ پچ کُرت۔ آئی ءَ ایوکّ ءَ علاج نہ کُرت بلکیں میتگ ءِ کسانیں جنکان ءَ مچّ کُرت ءُ آہان ءَ وانینگ بندات کُرت۔ آئی ءَ وتی گس ءِ یک کُوٹی ےِ وانگ جاہ جوڑ کُرت۔ میتگ ءِ ہما کماش کہ آئی ءِ زھگ سہراب ءِ علاج ماہگل ءَ کُرتگ ات آ وتی جِند ءِ نماسگ ءَ گوں دست ءَ گپت و ماہگل ءِ کِرّ ءَ آھت۔ آئی ءَ گشت۔

”ماہگل منی جنک! منی اے نماسگ ءَ ہم وانین۔ من لوٹاں کہ اے ہم تئی وڑا داکتر ببیت و میتگ ءِ ہزمت ءَ بکنت۔ مروچی منی چمّ پچ بوتگ انت کہ جنک ءِ وانگ خاندان ءِ عزت انت” ماہگل ءِ اسکول ءَ مروچی بازیں جنک نشتگ اتنت ءُ وانگ ءَ اتنت۔ میتگ ءِ تہاری دیم پہ پہ رُژنائی روان ات۔ ہما بہتام ءُ بدگمانی ہلاس بوتگ اتنت و آئی ءِ جاہ ءَ مہر و زانت اَھتگ ات۔ میتگ ءِ بام مروچی ہما جنک ءِ ہمت ءَ چہ ٹِکّ دئیگ ءَ ات۔

ماہگل وتی اسکول ءِ دَر ءَ اوشتاتگ ات و میتگ ءِ نوکیں زھگاں چاران ات۔ آئی ءِ دل ءَ یک مزنیں وشّی است ات۔ آئی ءَ زانت کہ وانگ بس کاغذ ءِ ٹکرے نہ اِنت بلکہ اے ہما چراغ اِنت کہ تہاری ءَ چے در کیت ءُ رژنے ودی کنت، مروچی اے کسانیں میتگ ءَ ہچ جنک بے وانگ ءُ زانگ ءَ نہ نشتگ۔

آئی ءَ وتی ڈائری ءَ گُڈی گپّ نبشتہ کُرت انت تانکہ آیوکیں پَدریچ اِیشاں بوان اِیت۔

اگاں تئی دل ءَ مِہر و چمّاں روژنائی اِنت گڑا دُنیا ءِ ہچ تہاری ترا داشت نہ کنت۔ ملامت و بہتام بس ہما وہد ءَ بنت کہ تو نشتگ ئے بلئے پُسر،ہمت ءُ جُہدکن گڑا ہما بد گُشوک ءُ تہلیں زبان ھم تئی تو سیپ ءَ کن انت۔ وتی جنکاں بوانین ات دانکہ میتگ ءِ بام مدام سلّہ رژنا ببیت ۔
میتگ ءِ زھگانی توار کوہانی تہا الہان ءَ تاکان اَت۔
ماہگل ءِ پس دور ءَ نشتگ ات و وتی جنک ءِ اے جُوان ءُ بے دَروَریں کاراں چارگ ءَ ات،آئی ءِ چمّاں ارس اتنت بلے اے گَل ءُ وشّی ءِ ارس اتنت۔